تأثیر پاندمی جهانی بر ‌بازار هنر

امسال به عنوان سال تحولات شناخته می‌شود و هیچ کسب‌وکار و صنعتی نیست که تحت تأثیر این تغییرات قرار نگرفته باشد. بازار جهانی اصلاً آمادگی اتفاقی مانند همه‌گیری کووید ۱۹ و موانع حاصل از آن را نداشت و بازار هنر هم  از این قاعده مستثنا نیست.
بازار جهانی هنر در سال 2019 هم با چالش‌هایی روبه‌رو بود. فروش نسبت به سال گذشته ۵٪ کاهش‌یافته بود؛ بازار هنر چین که سومین رتبه در خرید و فروش را در بازار هنر و عتیقه دارد شاهد کاهش ده درصدی بود.
در مارچ سال ۲۰۲۰، حراجی‌ها که ۳۷٪ سهم فروش سالانه را در سال ۲۰۱۹ به خود اختصاص داده بودند تعطیل شدند. امکان خرید آثار هنری ‌به شکل حضوری وجود نداشت و نمایشگاه‌های هنری که سال گذشته حدود ۱۶.۶ میلیون دلار فروش داشتند دچار وقفه شدند.
در آن زمان کارشناس مسائل اقتصادی کلر مک اندرو گفت: «پیش از این نیز مردم نگران مسائل مخل اقتصاد بودند؛ اما ویروس کرونا تأثیرات اقتصادی گسترده‌ای خواهد داشت که بازار هنر را محدود خواهد کرد».
در خلال هر بحران فرصت‌هایی وجود دارد و اکنون خانه‌های حراج‌، واسطه‌ها و هنرمندان در حال پیشرفت و گسترش توانایی‌ها و امکانات خود در فروش آنلاین در پلتفرم‌ها و شبکه‌های اجتماعی هستند و تمرکز خود را بیشتر روی اطلاعات و آنالیز آن‌ها گذاشتند. کووید ۱۹ کاتالیزور و تسریع‌کننده‌ی بسیاری از تغییرات مثبت و منفی در سطح جهانی بوده؛ اما بقای کسب ‌وکارها به چگونگی عبور آن‌ها از این طوفان بستگی دارد.
به نظر می‌آید حراجی‌هایی که پیش از کرونا روی امکانات و سرویس‌های آنلاین خود سرمایه‌گذاری کرده بودند مانند ساتبیز که ۱۲۹ جلسه‌ی فروش آنلاین در سال ۲۰۱۹ برگزار کرده بود، برای رفتن به دنیای دیجیتال آمادگی بیشتری داشتند ولی این ‌که این مسئله در آینده چه تأثیری روی مشتری‌ها و فروش آن‌ها خواهد داشت چندان مشخص نیست.
ایمی کاپلازو رئیس بخش فاین آرت ساتبیز می‌گوید: «بازار مثل آب‌وهوا است. نمی‌توانی با آن مبارزه کنی فقط می‌توانی یاد بگیری باهوش باشی و کمی شرایط را پیش‌بینی کنی تا خود را برایش آماده کنی؛ اما در هر صورت مجبوری با نیرو و فشار بازار پیش بروی.»

فرصت یا انقلاب اجباری

فروش‌آنلاین در سال ۲۰۱۹ حدود بیش از ۷.۵٪ فروش جهانی را به خود اختصاص داد که نسبت به سال پیش از آن رشد چهار درصدی را نشان می‌داد. طبق گزارش هیسکاکس امسال بی‌میلی شدیدی نسبت به پذیرش هنر دیجیتال وجود دارد که این موضوع تاکنون مانع رشد آن شده است. با حرکت اجباری به سوی پلتفرم‌های دیجیتال، حراج‌های هنری باید برای فروش بیشتر از نوآوری‌ها حمایت کنند و امکان تعاملات آنلاین را برای پیش برد موفقیت خود در آینده‌ی نزدیک فراهم کنند.
برای مثال ابتدای تابستان مجموعه‌ای از پانزده اثر پیکاسو که بر اساس شاهکار دلاکروا “Les femmes d’Alger Version ‘F“بود برای اولین بار به حراج گذاشته شد. این آثار با استفاده از تکنولوژی نمایش زنده (استریم) به فروش رسید که اولین حراجی از نوع خود بود. نمایش و فروش این آثار در جلساتی متوالی در هنگ‌کنگ، پاریس، لندن و نیویورک برگزار شد. همچنین این اولین استفاده از پلتفرم فروش آنلاین کریستیز به نام ONE  بود.
در تابستان، ساتبیز حراجی را از لندن برگزار کرد که در آن با همکارانی در نیویورک، لندن و هنگ‌کنگ از طریق فناوری ویدیویی تعامل داشت. این افراد به‌طور هم‌زمان در مناقصه شرکت می‌کردند. در این حراج، معاملات در سه صفحه‌نمایش ارائه شدند و بیش از 292 میلیون پوند آثار هنری بدون تماشاگر فیزیکی فروخته شد. این نوع حراج مجازی یکی از اولین حراجی‌هایی است که در آینده به طور گسترده برگزار خواهد شد.
درحالی‌که در زندگی واقعی خیلی زود با اقدامات احتیاطی بیشتر به حراجی‌ها ‌بازمی‌گردیم، کووید ۱۹ برگزارکنندگان مراسم حراج را وادار کرده تا در کارشان تجدید نظر کنند. چند ماه گذشته مانند دوره‌ای آزمایشی بوده و روندی را تسریع کردکه ممکن بود سال‌ها طول بکشد تا اتفاق بیفتد. ما تقریباً می‌توانیم درباره‌ی «انقلاب در حراج‌ها» صحبت کنیم که نشان‌دهنده‌ی پایان مراسم فروش و حراج سنتی است.
پیش از همه‌گیری ویروس کرونا با وجود این‌که بازار آنلاین روند رو به رشد قابل‌توجهی را نشان می‌داد، اما فروش به طور کلی ‌محدود به دسته‌ی خاصی از آثار بود و تقریباً تمام معاملات همچنان در اتاق‌های فروش انجام می‌شد. جایی که میلیاردر‌ها و نماینده‌‌هایشان و همچنین بینندگان علاقه‌مند را به خود جذب می‌کرد.
حالا با توجه به این‌که شرکت‌های بزرگی مانند دویچه بانک و بریتیش ایرویز قصد دارند مجموعه آثار هنری خود را برای تعدیل فشار‌های اقتصادی حاصل از کووید ۱۹ به حراج بگذارند، ممکن است فرصت‌های تازه‌ای برای خریداران وجود داشته باشد.
کووید ۱۹ برای حراج‌ها و واسطه‌ها همانند بسیاری از شرکت‌ها چالش‌های اقتصادی بزرگی را ایجاد کرده است اما از سوی دیگر می‌تواند برایشان موقعیتی باشد که با نوآوری در روش‌ عملکردشان در بازار هنر، مخاطبانشان را گسترش دهند و وارد عصر جدیدی شوند.

مخاطبان متنوع

ساتبیز گزارش داده که جلسات فروش زنده و حراج‌های آنلاین خریداران جدیدی را به حراجی‌‌ها جذب کرده که پیش از این در این رویدادها شرکت نداشتند. در گزارش نوشته شده که جمعیت خریدارانشان به‌ویژه در فروش آنلاین قابل‌توجه است. بیش از ۴۰٪ آن‌ها تازه واردند و ۳۰٪ آن‌ها زیر چهل ساله‌ها هستند. تکنولوژی و دسترسی‌های آنلاین به مجموعه‌داران این امکان را داده است که آثار هنری را با دقت بیشتری بررسی کنند. برای مثال کریستیز قبل از مناقصه این امکان را به خریداران می‌دهد تا عکس سوپر زوم شده‌ی اثر را ببینند و بررسی کنند.
با پذیرفتن شبکه‌های اجتماعی به خصوص اینستاگرام، مراکز حراج می‌توانند دایره‌ی مخاطبان خود را با حد‌اقل هزینه گسترش دهند. برت گاروی که سال ۲۰۱۶ در کریستیز کار می‌کرد توانست اثری را پس از بارگذاری روی اینستاگرام به قیمت ۲۰ میلیون دلار آمریکا به فروش برساند.
هنرمندانی که در قید حیات هستند نیز می‌توانند مستقیماً بدون نیاز به آژانس‌ها و مشاوران، آثارشان را به عموم مردم بفروشند. مخاطبان می‌توانند آثار هنرمند را دنبال کنند، به او به صورت خصوصی‌ پیام دهند و در کم‌تر از یک دقیقه اثر هنری او را بخرند. با وجود این‌که این آثار اصولاً ارزش مادی پایینی دارند اما این معاملات آنلاین به شدت دسترسی به بازار هنر را گسترش می‌دهند. علاوه بر این آرت فرها می‌توانند از شبکه‌های اجتماعی بهره بگیرند و بدون محدودیت جغرافیایی تجربه‌‌های جدید و فرصت‌های خرید تازه‌ای ایجاد کنند.
مجموعه‌دارانی که از طریق هشتگ #artistssupportpledge در شبکه‌های اجتماعی آثاری را خریدند ممکن است در طول زمان به مجموعه‌داران مشهورتری تبدیل شوند و مخاطبان بیشتری را برای نمایشگاه‌های هنری و فروش آثار هنری آنلاین ایجاد کنند. این هشتگ در دوره‌ی کرونا توسط گروهی از هنرمندان استفاده شد که برای تشویق افراد به خرید آثار هنری کارهایشان را به قیمت ۲۰۰ پوند می‌فروختند.
آدام لیندمان از نیویورک آبزرور می‌گوید که اینستاگرام به طور سفارشی برای دنیای هنر ساخته شده است. شما خیلی سریع عکسی را بدون متن و توضیحی می‌بینید و نیازی به سواد خواندن هم نیست و این امکان برای افرادی که دقت، تحصیلات و حتی علاقه به یادگیری بسیار کمی دارند بسیار عالی است. به بیان دیگر برای مجموعه‌داران امروزی بسیار مناسب است.
هیچ‌چیز نمی‌تواند جای تجربه‌ی مستقیم بدون واسطه‌ی آثار هنری را بگیرد. وقتی کسی رو به روی نقاشی می‌ایستد رنگ و بافت زنده می‌شوند؛ اما دنیای آنلاین هم مزایای تبلیغاتی و تجاری دیگری ارائه می‌کند. دنیای آنلاین می‌تواند سود فروش را افزایش دهد و به مخاطبان جهانی و کسانی که با شرکت در حراجی‌ها راحت نبودند امکان حضور در آن‌ها را بدهد، درحالی‌که بدون شک همه‌گیری کرونا موجب کاهش فروش خواهد شد، تغییراتی که در سال ۲۰۲۰ رخ داد ممکن است سبب انعطاف‌پذیری بیشتر بازار هنر شود.
انطباق روش‌ها و گسترش مخاطبان ممکن است فرصت‌های رشد را در روش‌های کمتر سنتی ایجاد کند. فرصت‌هایی مانند خرید مستقیم از هنرمندان، فروش آنلاین و آرت فرها.

ارزش‌افزوده؟

روند کاهش قیمت‌ها در بازار با رکود اقتصادی مرتبط است. همان‌طور که در سال ۲۰۰۸ اتفاق افتاد و فاینانشنال تایمز گزارش داد که فروش بیش از ۳۰٪ کاهش یافته است. در رابطه با بیمه، مبنای ارزش‌گذاری مجموعه‌ها بر اساس کاهش و افزایش تقاضا است. ساعت‌های رولکس ممکن است گران‌تر به فروش بروند اما فروش آثار هنری معاصر رو به کاهش است. الزامات پوشش بیمه بسیار مهم است و دانستن معیار‌های ارزیابی اخیر می‌تواند از اختلاف‌نظر روی ‌ارزش آثار جلو‌گیری کند. گستره‌ی ریسک برای کسانی که اثر هنری می‌فروشند رو به افزایش است. در کنار ریسک فیزیکی فروشنده‌ها باید حواسشان باشد و خود را در برابر ‌اتفاقات سایبری محافظت کنند. ممکن است دسترسی روزافزون به داده‌ها و تجزیه تحلیل‌ها به خریداران مقید و سخت‌گیر ‌شفافیت و جزییات بیشتری را در مورد خرید احتمالی‌شان بدهد که امکان دارد قیمت اثر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
با همه‌‌ی این اوصاف بازار هنر احتمالاً غیرقابل پیش‌بینی ‌و مهیج باقی می‌ماند. کریستیز در سال ۲۰۲۰ اسکلت کامل یک دایناسور تیرانوزوروس رکس را به قیمت ۳۱.۸ میلیون دلار فروخت. این قیمت ۴ برابر چیزی بود که تخمین زده شده بود و مراسم فروش آنلاین ۲۸۰ هزار بازدید کننده داشت.
پس از چند‌ دهه پیشرفت آرام هم اکنون بازار هنر با سرعتی تصاعدی در حال تغییر و تکامل است. اگر خانه‌های حراج و واسطه‌ها بتوانند فضا را جذاب نگه‌دارند و با روند روز پیش بروند، مخاطبانشان بیشتر و متنوع‌تر می‌شوند (البته به صورت مجازی). بازار هنر ممکن است در حال آغاز دنیای جدیدی از داده‌ها، شفافیت و کارهایی باشد که امکان دارد آن را حتی جذاب‌تر از گذشته کند.

استفاده از محتویات مجله کادر بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد.

انتخاب: هستی ظهیری
مترجم: یلدا جهان‌پناه
منبع: The Impact of a Global Pandemic on the Art Market, Rachel Barclay